Ga naar hoofdinhoud

Onderzoek en G-sport


Wanneer we denken aan wetenschappelijk onderzoek denken we vaak aan labojassen, laboratoria of ruimtevaart. Maar ook in de (G-)sportwereld wordt heel wat wetenschappelijk onderzoek gedaan rond onderwerpen zoals de positieve effecten van sport en bewegen, sportparticipatie of topsportprestaties. Vaak komen er bij deze onderzoeken geen laboratoria aan te pas, maar wordt er gebruik gemaakt van vragenlijsten, interviews en sportieve testen. Er zijn natuurlijk ook uitzonderingen, want bij onderzoek naar wat er binnen in het lichaam gebeurt tijdens of na het sporten, of na het innemen van bepaalde voedingssupplementen, wordt wel gebruik gemaakt van laboratoria. Op deze pagina delen we enkele belangrijke resultaten van G-sportonderzoek, te beginnen met de wetenschappelijk bewezen positieve effecten van sporten en bewegen voor G-sporters. Verder delen we ook nog de belangrijkste studies uit Vlaanderen, en houden we jullie op de hoogte van de lopende onderzoeken binnen de verschillende Vlaamse universiteiten.

De positieve effecten van sport en bewegen

Rond de positieve effecten van sport en bewegen wordt al jarenlang wereldwijd heel wat onderzoek gedaan. Het is dan ook reeds bewezen dat sport en bewegen enorme gezondheidsvoordelen biedt, zowel op fysiek als mentaal vlak. Dit is zeker ook het geval voor G-sporters, en voor sommige doelgroepen bieden sporten en bewegen zelfs nog extra voordelen! Zo heeft onderzoek reeds aangetoond dat sport en bewegen bij personen met een verstandelijke beperking zorgt voor een betere fysieke fitheid, maar ook voor een beter zelfbeeld en voor meer voldoening. Bij personen met hersenverlamming (cerebrale parese) zorgt sporten en bewegen voor een beter evenwicht, meer spierkracht en ook een beter zelfbeeld. Ook voor personen met een visuele beperking zorgt sporten en bewegen voor beter evenwicht. Personen met een dwarslaesie kunnen ook heel wat baat hebben bij sporten en bewegen, want hierdoor zouden onder andere de schouderklachten verminderen, en de functionele zelfstandigheid en rolstoelvaardigheden verbeteren. Voor mensen met een psychische kwetsbaarheid kan sporten en bewegen niet enkel de fitheid verbeteren, maar ook de kwaliteit van leven en in sommige gevallen kan sporten en bewegen zelfs symptomen verminderen. Ook bij verschillende chronische aandoeningen zoals kanker, diabetes of Parkinson heeft sporten en bewegen een wetenschappelijk bewezen positief effect op het ziekteverloop. Als laatste zou sport en bewegen kunnen zorgen voor een betere motoriek en betere sociale vaardigheden bij personen met autisme. Het is bij elke doelgroep uiteraard steeds belangrijk dat het sporten en bewegen op maat van de doelgroep aangeboden wordt.

Nulmeting G-sportparticipatie

In 2018 ging G-sport Vlaanderen op zoek naar cijfermateriaal rond de sportparticipatie van personen met een beperking. In samenwerking met de Katholieke Universiteit Leuven werd onderzocht hoeveel mensen met een handicap wel sporten én hoeveel er niet sporten. Er werd ook in kaart gebracht wat hun drempels en/of motieven zijn. Deze studie was de eerste studie ooit in België die deze zaken in kaart heeft gebracht, en heeft geleid tot enkele belangrijke inzichten zoals:

  • 37% van de respondenten van de vragenlijst geeft aan nooit aan sport te doen. Dit is duidelijk een groep mensen waar we moeten op inzetten om hen ook aan het sporten te krijgen.
  • De populairste sporten bij G-sporters zijn respectievelijk zwemmen, recreatief fietsen, wandelen, fitness en voetbal. De voornaamste motieven om te sporten bij de personen met een beperking die regelmatig sporten zijn er plezier aan beleven, de gezondheidsoverwegingen en het sporten met vrienden.
  • De voornaamste drempels die er zijn om te sporten zijn zich verhinderd voelen door de aandoening, het afhankelijk zijn van anderen om op de sportactiviteit te geraken, te moe zijn, en niet voldoende vaardig zijn of extra hulp nodig hebben bij het sporten.

We beschouwen dit onderzoek als een nulmeting. In 2023 en 2024 zal G-sport Vlaanderen in samenwerking met de KU Leuven dit onderzoek voor een tweede keer uitvoeren, rekening houdend met de aanbevelingen uit de 0-meting. Met de nieuwe vervolgmeting willen we de evolutie in G-sportparticipatie, alsook de huidige belangrijkste drempels in kaart brengen.

Mobiliteitsstudie

Als vervolg op de nulmeting, werd in 2019 een onderzoek uitgevoerd door IMOB, het instituut voor mobiliteit van de UHasselt. Uit de participatiestudie bleek namelijk dat een van de grootste drempels om te sporten voor personen met een beperking is dat ze afhankelijk zijn van anderen om er te geraken. Dit onderzoek beoogt te achterhalen wat het knelpunt is van de ervaringsdeskundigen (personen met een beperking) achter de stelling “Ik ben afhankelijk van anderen om er te geraken”, en wat hiervoor mogelijke oplossingen zijn.

In het rapport wordt weergegeven wat de mobiliteitsdrempels van personen met een beperking in Vlaanderen zijn, welke hulpmiddelen die ze momenteel gebruiken om wél op de sportlocatie te geraken, en welke randvoorwaarden nodig zijn om de drempels weg te werken.

Andere interessante studies

Op heel wat universiteiten en hogescholen lopen momenteel studies rond G-sport. We maken werk van een inventaris van deze studies zodat jullie ze binnenkort hier kunnen raadplegen.

Heb je zelf interesse om een wetenschappelijke studie rond G-sport op te starten, of ben je reeds bezig met jouw onderzoek? Neem dan zeker contact op met ons team, en wie weet kunnen we elkaar versterken!

Portretfoto Silke De Waelle

Silke De Waelle

Coördinator Kennishub (1 VTE)

T.: 0472 28 00 96 silke.dewaelle@gsportvlaanderen.be